رفتار با نوجوانان

تقویت ارتباط بین والدین و نوجوانان

ارتباط بین والدین و نوجوانان اهمیت زیادی دارد اما با شروع تغییرات هورمونی که در سن بلوغ puberty  رخ می دهد، تفاوتهایی در ویژگی های رفتاری، اجتماعی، جسمی و جنسی نوجوان شکل می گیرد که تجلی این تغییرات شگرف، در کاهش ارتباط نوجوان teenager با خانواده و درخود فرو رفتن، نمایان است. دراین سن آنها تمایل دارند بیشتر با دوستانشان باشند و رغبتی به فعالیتهای خانوادگی ندارند. بنابراین فرصت برقراری ارتباط با نوجوانان در سنین بلوغ به شدت کاهش می یابد. در این مقاله تلاش میشود، نکاتی در جهت تقویت رابطه والدین با فرزند نوجوانشان آرائه شود که کاربردی و مفید باشد.

یکی از علت هایی که موجب کاهش ارتباط نوجوان با والدین می شود این است که والدین همیشه سعی دارند آنها را نصیحت کنند، نظرشان را تغییر دهند، اشتباهات آنها را گوشزد کنند و چیزی به آنها بیاموزند. در واقع وقتی با فرزندمان صحبت می کنیم، سعی داریم به نتیجه ای بیش از یک مکالمه و گفتگوی لذت بخش برسیم. در این صورت فرزندمان اشتیاقی برای صحبت کردن با ما نخواهد داشت. نکته حائز اهمیت این است که باید هدف ما از حرف زدن با فرزندمان فقط حرف زدن باشد نه چیزی دیگر اما والدین در برخی از موقعیت ها به جای گفتگو، تلاش برای اثبات خود دارند تا توجه به نیاز فرزند.

صحبت با نوجوانان را می توان از گفت و گو درباره موضوع مورد علاقه انها آغاز کرد. این موضوعات اغلب شامل ورزش های رقابتی، رانندگی، موسیقی عاشقانه و خاطره انگیز، مهارت های دوست یابی و نحوه ارتباط سالم با دختر و پسر باشد. می توانید درباره یک فیلم یا یک برنامه تلویزیونی، هنرپیشگان سینما، سوپر استار ها و اتفاقات مدرسه با فرزندتان صحبت کنید. گاهی اوقات برای برقراری ارتباط باید فقط برای اینکه حرفی زده باشیم، صحبت کنیم.

برخی نوجوانان شکایت میکنند که هربار با والدین خود صحبت می کنند مکالمه آنها به یک نصیحت یا توصیه ختم می شود؛ آنها می گویند وقتی با والدینم فقط برای اینکه صحبتی کرده باشم حرف می زنم، آنها حرف های مرا وسیله ای قرار می دهند تا انتقادی بکنند یا توصیه ای بنمایند، در چنین مواردی فرزند شما ارتباط و مکالمه اش را کاهش خواهد داد.

نوجوانان صرفاً برای آنکه با والدین خود ارتباط برقرار کنند موضوعی را مطرح می دکنند ولی با مشتی نصیحت و انتقاد مواجه شده و ناگزیر به صحبت خاتمه می دهند و در خود فرو میرود و احساس می کنند که درک نمی شوند و این سکوت، نگرانی والدین را در مورد اینکه فرزندشان دچار افسردگی نوجوانی شده باشد را بیشتر می کند.

سعی کنید نقطه های مثبت را ببینید

همان گونه که یادآور شدیم بخش قابل ملاحظه ای از صحبت های ما با فرزندانمان شامل نصیحت کردن در مورد افت تحصیلی، مدیریت استفاده از تلفن هوشمند،  اصلاح دروغ گویی و مخفی کاری، تغيير نحوة اندیشیدن و آموزش برای کنترل رفتار مخرب و پرخاشگری  به آنهاست بنابراین ارتباط ما با آنان بیشتر جنبه منفی دارد.

والدین اغلب بیشترین توجه را به اشتباهات و رفتارهای ناشایست مانند دروغ گویی، پنهان کاری، تنبلی و روابط ناسالم دختر و پسر معطوف میکنند ولی به رفتارهای شایسته و موفقیت های فرزندشان در برنامه ریزی تحصیلی توجه کمتری نشان می دهند. این رابطه در برخورد با نوجوانان آشکارتر است.

با فرزند خود به نحوی ارتباط برقرار کنید که درباره موفقیت ها و رفتارهای شایسته بیش از شکستها، اشتباهات و رفتارهای ناشایست او صحبت کنید. اگر شما در طول روز سه بار با فرزندتان روبه رو شوید و هر سه بار درباره اشتباهات او صحبت کنید این ارتباط بسیار بدتر از حالتی است که شما صدبار در طول روز با او ارتباط داشته باشید و ۵۰ مرتبه آن را درباره اشتباهاتش با او صحبت کنید.

برخوردهای روزانه خود را با فرزندتان مرور کنید تا ببینید بیشتر به نقطه ضعف هایش توجه داشته اید یا به نقاط قوت او. در نوجوانانی که والدین آنها بیشتر درباره موفقیتها و تواناییهای آنها سخن می گویند بیشتر به صحبت کردن با والدین خود تمایل نشان می دهند. بنابراین والدین نیز از طریق این ارتباط مطلوب می توانند نسبت به احساسات، عقاید و هدفهای فرزندشان آگاه شوند.

خونسرد بودن و فکر کردن قبل از سخن گفتن موجب می شود تا بسیاری از بگومگوهای خانوادگی فروکش کند و نیاز به مشاوره های خانواده و روانشناسی را کاهش می دهد. البته گفتنش آسان تر از عمل کردن به آن است ولی عمل به آن نیز پس از کمی تمرین آسان خواهد شد.

قبل از نشان دادن هرگونه واکنشی در برابر رفتار فرزندتان سعی کنید با او حرف بزنید، تلاش کنید به دنیای درونی نوجوان خود نزدیک تر شوید، در مورد امور نهفته ای که بیان کردن آن دشوار است مانند بلوغ جنسی و جسمی، عادت ماهانه، خود ارضایی صحبت کنید و اگر متوجه شدید که فرزندتان می خواهد شما را به انجام واکنشی خاص مثل پرخاشگری یا انتقاد وادار سازد شما هیچ واکنشی نشان ندهید.

اگر فرد خونسردی نیستید و نمی توانید خود را کنترل کنید در مقابل درخواستی که دارد به او بگویید صبر کن کمی فکر کنم بعد جوابت را خواهم داد. سپس می توانید با او حرف بزنید شما می توانید به فرزندتان بگویید که قصد دارید با همسرتان، یک روانشناس خوب یا رواشناس  کودک و نوجوان در این باره مشورت کنید سپس درباره درخواستی که دارد با او حرف خواهید زد ولی حتماً به قول خود عمل کنید و پس از مهلت مقرر با او صحبت کنید.

شیوه دیگر این است که قبل از نشان دادن هرگونه واکنش شتابزده سعی کنید تا عدد ده بشمارید سپس جواب دهید. این فرصت به شما اجازه میدهد لختی بیندیشید و شما را نسبت به دوری جستن از واکنش شتابزده هوشیار می سازد.

نکاتی که باید در گفتگو و ارتباط بانوجوانان به خاطر سپرد؛

1. به صحبت ها و ابراز احساس و نیازهای نوجوان گوش فرا دهید!
2. سخنان آنان را بشنوید به بیان دغدغه هایشان گوش فرا دهید.
3. به آنها توجه کنید چراکه نحوه بیان جملات، بیش از معنی آنها اهمیت دارد.
4. به خاطر داشته باشید که اغلب ارتباط نوجوانان در سنین بلوغ کاهش می یابد و اسرارشان را کمتر با والدین خود مطرح می کنند. این حالت بسیار طبیعی بوده و نباید با آن مخالفت شود.
5. به حرف های نوجوانان گوش فرا دهید و سعی کنید موضع آنها را درک نمایید. هیچ گاه سعی نکنید آنها را وادار سازید تا نظر شما را بپذیرند و قانع شوند.
6. هنگامی که فرزندتان با شما سخن می گوید هرکاری دارید رها کنید و به سخنان او گوش دهید.
7. سعی کنید ارتباطهای شما بیشتر تأیید کننده باشد تا مخالفت آمیز، هیچ گاه اشتباهات، نا کامی ها، رفتارهای ناشایست و سهل انگاری های آنها را عمده و بزرگ نکنید. به نقاط قوت آنها توجه کنید و درباره موفقیت ها، دلبستگی ها و رفتارهای شایسته  با آنها گفت و گو کنید.
8. درباره علاقه های آنها صحبت کنید از جمله موسیقی، ورزش، اتومبیل، موتور هنگامی با آنها صحبت کنید که درصدد موعظه و آموزش چیزی به آنان نیستید. سعی کنید صحبت کردن فقط برای صحبت کردن باشد.
9. از پرحرفی خودداری کنید. سخنان تکراری توضیحات بیش از حد ،سؤالات زیاد و صحبتهایی که باعث میشود فرزندتان احساس کند حوصله اش سر رفته است. پر حرفی محسوب می شود.
10.  اول بکوشید احساسات نوجوانان را درک کنید. لازم نیست با آنها موافقت یا مخالفت کنید، فقط سعی کنید برخوردی داشته باشید که او بداند احساساتش را درک کرده اید، کاری نکنید که او ناراحتی خود را فراموش کند.
11. گاهی اوقات، درک احساسات او آرامش لازم را ایجاد کرده .هیچ گاه نسبت به سخنان نوجوانان واکنشی شدید نشان ندهید زیرا گاهی هدف آنها این است که شما را وادار به چنین واکنشی کنند.
12. قبل از اینکه با آنها مخالفت کنید کمی فکر کنید، حتی اگر لازم باشد پاسخ دادن به آنها را به تأخیر بیندازید تا فرصت کافی برای فکر کردن داشته باشید.
13. تلاش کنید فرصتهایی به وجود آورید که بتوانید با فرزندتان صحبت کنید؛ رساندن او به مدرسه، صحبت با یک مشاوره نوجوان خوب و ایجاد وقت برای فعالیت مشترک، کمک خواستن از آنها در کارهای خانه، می تواند موقعیتهای مناسبی برای گفتگو با فرزندتان ایجاد کند.
14. حتی الامکان سعی کنید بعضی کارها را با همراهی فرزندتان انجام دهید، گرچه ممکن است او همیشه دعوت شما را قبول نکند. توجه داشته باشید که قرار دادن تلویزیون و رایانه و اسباب بازی های یارانه ای، در اتاق فرزندتان زمانی را که می توانید با هم سپری کنید کاهش خواهد داد و فرصت گفتگو و فعالیتهای مشترکی چون باهم فیلم دیدن و صحبت کردن را کاهش می دهد.

در روند گفتگو ، هنگامی که اختلاف دیدگاه به وجود میاید، سعی کنید از داد و بیداد و جبهه گیری و مشاجره دوری کنید. هدف شما باید این باشد که گفت وگو را به سمت مصالحه پیش ببرید نه به سمت جنگ و دعوا تا جایی که می توانید فرزندتان را در تصمیم گیری ها مشارکت دهید و پاداشها و مجازات هایی برای رفتارهای او مشخص سازید.

والدین چگونه می‌توانند به نوجوان در دوران بلوغ کمک کنند؟

والدین می‌توانند با گفت‌وگوی صمیمانه، گوش دادن بدون قضاوت و احترام گذاشتن به حریم خصوصی نوجوان، این دوره را برای فرزندشان آسان‌تر کنند. در دوران بلوغ، نوجوان با تغییرات جسمی و عاطفی تازه‌ای روبه‌رو می‌شود و ممکن است درباره ظاهر، احساسات یا روابطش نگرانی‌هایی داشته باشد؛ بنابراین بهتر است به جای سرزنش، مقایسه یا کوچک شمردن دغدغه‌های او، با آرامش به پرسش‌هایش پاسخ دهید و به او اطمینان بدهید که می‌تواند بدون ترس از واکنش تند شما صحبت کند. اطلاعات درست درباره تغییرات بدن، تشویق به مراقبت از خود و پذیرفتن تفاوت‌های فردی در رشد نیز به نوجوان کمک می‌کند اعتماد بیشتری به خود داشته باشد. مهم‌تر از همه، تلاش کنید به جای کنترل بیش از حد، راهنمای قابل اعتمادی برای فرزندتان باشید و به او فرصت دهید به‌تدریج مسئولیت‌پذیری و استقلال را یاد بگیرد.

نتیجه گیری:

با توجه به اهمیت موضوع و تنوع مسائلی که ممکن است خانواده و نوجوان را در این دوره  وارد چالش کند، می توان به حساسیت توجه به این دوره آگاه شد. برای برقراری ارتباط مؤثر با نوجوانان و ایجاد یک رابطه پایدار و قوی ، درک این حساسیت‌ها و شناخت نیازهایشان بسیار مهم است. برای سهولت این امر مهم ، نقش حضور یک روانشناس خوب یا روانشناس کودک و نوجوان ، در همکاری و ارجاع مسائل و مشکلات را دست کم نگیرید.

باید بپذیریم که ارتباط با نوجوانان نیازمند درک، صبر و تلاش است و  با ایجاد یک رابطه مبتنی بر اعتماد، احترام و حمایت، می‌توان به نوجوان کمک کرد تا به یک فرد بالغ و موفق تبدیل شود.