به راحتی وقت مشاوره بگیرید

همه ما در مراحل و زمان هایی از زندگی نیاز به حرف زدن و مشاوره گرفتن از فردی که بتواند ما را درک کند داریم.

درمان اختلال پارانوئید | علت ، علائم و تشخیص پارانوئید

پارانوئید

درمان اختلال پارانوئید

بیماری پارانویا از زمان های گذشته حتی  قبل از بقراط نیز  در یونان وجود داشته است ولی با این نام شناخته نمی شده و اغلب این بیماری را نوعی جنون می دانستند. پارانویا در زبان یونانی از دو بخش پارا (Para) و نوس (nos) تشکیل شده و معنی جنون یا دیوانگی می باشد. در قرن هجدهم برای اختلالاتی که علائمی مثل هذیان و توهم داشتند اصطلاح پارانویید استفاده شد تا اینکه در سال 1893 امیل کریپلین (emil Kraepelin) اصطلاح مستقل پارانویا را به کار گرفت و آن را از پارافرنیا که در اروپا معروف بود، جدا کرد و علائم و درمان اختلال پارانوئید امری مهم شد.

یکی دیگر از کارهایی که کرپلین انجام داد در راستای درمان اختلال پارانوئید ابتدا بین بیماری پارانوئید و اسکیزوفرنی  تفاوت قائل شد. چون خیلی از علائم این دو بیماری شبیه یکدیگرند. این روان پزشک آلمانی توهم را جزو اصلی ترین ویژگی های بیماری پارانویا معرفی کرد. او براساس معنای یونانی پارانویا هرگونه افکار توهمی را جزو این بیماری قرار داد.

به این ترتیب از نظر کرپلین کسی که در افکار خودش یک شخصیت سیاسی یا ادبی- هنری مهم است نیز جزو بیماران پارانویا محسوب می شود. ویژگی اصلی بیماری پارانویا یا بیماران مبتلا به اختلال شخصیت بدگمانی، شک و بی اعتمادی به همه افراد  اطرافشان است.

مبتلایان به این بیماری در بیشتر مواقع خشمگین هستند و نسبت به دیگران حس دشمنی دارند. آن ها به هر بهانه ای دعوا و درگیری ایجاد می کنند و به بقیه به ویژه همسر خود سوءظن دارند. علاوه بر این، افراد مبتلا به پارانویا اغلب مواقع فکر می کنند تحت تعقیب هستند یا شخصی با آن ها دشمنی دارد و  تصمیم دارد آن ها را مسموم یا بیمار کند. در بعضی موارد، فرد دچار این توهم می شود که دارای یک قدرت ماورایی یا برگزیده خداست که توسط یکسری نیروهای خارجی کنترل می شود.

اختلال پارانوئید

علائم پارانوئید

اگر می خواهید با علائم یک بیمار پارانویید آشنا شوید و به دنبال  راه درمان اختلال پارانوئید که شخص به آن دچار است باشید به رفتار او دقت کنید و ببینید کدام یک از این علائم را دارد؛ توهم های دیداری، شنیدن صداهایی که واقعی نیستن، کژانگاری، مانند گمان اشتباه مبنی بر اینکه دوست شما می خواهد شما را بکشد یا صدای شما را ضبط کند، بیزاری، خشم، گوشه گیری، خشونت، دشواری های گفتاری، رئیس وار رفتار کردن و فکر و کنش خودکشی.

روان شناسان و روان پزشکان زیادی برای درمان اختلال پارانوئید تلاش کرده اند با اینکه هنوز هیچ دلیل و علت قطعی برای این بیماری مشخص نشده اما نقش ژنتیک و وراثت را در ابتلا به این بیماری نمی توان نادیدگرفت. تحقیقات متعددی نشان داده که وقتی یکی از دوقلوهای یک تخمکی همسان مبتلا به بیماری اسکیزوفرنی، علائم پارانویا دارند، دیگری هم به این بیماری مبتلا می شود.

همچنین تحقیقات نشان داده که میزان ابتلا به بیماری پارانویا در افرادی که دچار بیماری اسکیزوفرنی هستند، بیشتر از بقیه است علاوه بر ژنتیک که عامل اصلی این بیماری به شمار می آید، مصرف داروهایی که آمفتامین دارند، مصرف قرص های روان گردان، ماری جوانا، کوکائین و امثال این ها هم در ابتلا به این بیماری تاثیرگذار است. از دیگر عواملی که علت بیماری پارانویا معرفی شده، استرس و نگرانی است.

برخی از تحقیقات ثابت کرده اند که وقتی فرد در شرایط دشوار و تحت فشار باشد،  دچار رفتار پارانویاگونه می شود، به عبارتی این رفتار می تواند واکنشی نسبت به سختی و فشارهای وارد شده به فرد باشد؛ بنابراین تحقیقات، بیماری پارانویا در بیشتر گروه های اقلیت، مهاجران، اسیران و زندانیان شایع است. نکته قابل ذکر دیگر در رابطه با بیماری پارانویا این است که مردان بیشتر از زنان درگیر این بیماری می شوند.

درمان افسردگی
بخوانید

حال با این تفاسیر دغدغه اصلی درمان اختلال پارانوئید می باشد که کاری سخت دشوار است. از آنجایی که هنوز علت قطعی ابتلا به این بیماری مشخص نشده، درمان اختلال پارانوئید هم به طور قطعی تعیین نشده است، اما به طور کلی برخی از شیوه ها برای درمان اختلال پارانوئید را می توان به دو بخش دارودرمانی و روان درمانی تقسیم کرد. پیش از اینکه به مبحث درمان اختلال پارانوئید بپردازیم، باید گفته شود که اغلب افراد مبتلا به پارانویا معتقدند که بیمار نیستند، به همین دلیل کمتر حاضر می شوند نزد درمانگر بروند. این افراد به دلیل توهمی که دارند فکر می کنند خودشان مشکلی ندارند و این بقیه هستند که بیمارند و مشکل دارند.

در بخش دارودرمانی درمان اختلال  پارنوئید، بیمار به کمک استفاده از داروهای آرام بخش مثل دیازپام آرامش پیدا می کند. البته در شرایط حاد داروهای ضد روان پریشی برای فرد تجویز می شود که تجویز داروها بستگی به تشخیص پزشک و حد و اندازه بیماری فرد دارد. با وجود اینکه خیلی از بیماران پارانویید برای درمان اختلال پارانوئید تحت روش دارودرمانی هستند،

اما روش روان درمانی برای درمان اختلال پارانوئید در اغلب مواقع از دارودرمانی موفق تر بوده است. در این روش درمانگر بیش از هر چیز تلاش می کند تا حساسیت های بی خود بی جهت و شک و سوءظن های  نا به جای بیمار رفع شود؛ ضمن اینکه در طول درمان اختلال پارانوئید تلاش می شود که توانایی های اجتماعی فرد نیز مورد حمایت قرارگیرند تا تقویت شود.

نکته مهم در مورد این روش درمان اختلال پارانوئید آن است که درمانگر یا به عباتی روان شناس باید در طول پروسه درمانی کاملا صبور و خونسرد باشد چون معمولا ارتباط داشتن با این دسته از بیماران کار بسیار سختی است، آن ها بسیار زودرنج  هستند، رفتارهای خصمانه و تندی دارند و خیلی سریع عصبانی می شوند. روانشناس در روش روان درمانی اول تلاش خود را به کار می گیرد تا شک و بند گمانی را از فرد دور سازد و پس از آن با دادن تمرین های آرامش بخش او را از حالت انزوا و گوشه گیری بیرون می کشد.

علاوه بر اینکه در روش روان درمانی، درمانگر نقش بسیار مهمی دارد، خانواده بیمار نیز بسیار موثر می باشند، طوری که امروزه خانواده درمانی به عنوان یکی از روش های درمان اختلال پارانوئید است. به این مفهوم که اعضای خانواده می توانند با آموزش دیدن درمورد برخورد با بیماران و کمک به آن ها بر سیر بهبودی بیمار تاثیر بسزایی داشته باشند. با اینکه پارانویا بیماری است که تا اخر عمر فرد با او همراه است ولی می توان با اجرای پروسه های درمانی به موقع و درست این بیماری را مدیریت و کنترل کرد.

درمان پارانوئید

اصول درمان اختلال پارانوئید از طریق رفتار شناسی :

افکار و احساسات ما نقش اساسی در رفتار ما ایفا می کنند. برای مثال، فردی که مدت زمان زیادی را صرف فکر کردن در مورد سقوط هواپیما، به سلامت به مقصد نرسیدن با هواپیما و سایر فجایع احتمالی هوایی می کند، ممکن است هرگز به خود اجازه ندهد که سفر هوایی را تجربه کند.

بهترین دکتر پانیک در تهران
بخوانید

هدف از درمان اختلال پارانوئید با استفاده از روش رفتار شناسی این است که به بیماران آموزش داده می شود در حالی که توانایی کنترل هر جنبه ای از دنیای پیرامون خود ندارند، ولی می توانند چگونه تفسیر کردن و برخورد با آن ها را تحت کنترل خودشان قرار دهند.

طبق نظر انجمن بریتانیایی روان درمانی های رفتاری و شناسی، محدوده ای از درمان اختلال پارانوئید را براساس مفاهیم و اصولی که از مدل های روان شناختی که از احساسات و رفتار انسان برگرفته شده اند، قرار می دهند.این اصول و مفاهیم شامل طیف گسترده ای از رویکردهای درمانی برای اختلالات عاطفی، به صورت یک زنجیره از روان درمانی فردی سازمان یافته هستند.

دکتر نویری پارانوئید را  یک بیماری خطرناکی معرفی کرد و گفت: «این بیماری به معنای شک و تحت تعقیب قرار دادن اعضای خانواده است. بیماران همواره به دنبال ثابت کردن وفادارنبودن و خیانت همسر، مادر، خواهر و سایر اعضای خانواده هستند و ذهن آن‌ها پر از اطلاعاتی است که به کمک آن ها، مجرم‌ بودن دیگران را ثابت می‌کند. فرد بیمار،امکان دارد که شخصیت آرام و مهربانی داشته باشد. در نظر عامه مردم بسیار مودبانه و متشخصانه رفتار می‌کند. این نوع برخورد باعث می‌شود که هیچ‌کس به بیمار بودن او شک نکند و اگر شکی به همسرش کرد، همه همسر فرد بیمار را مقصر بدانند.» و همچنین به این نکته اظهار نظر داشت که راهی برای درمان اختلال پارانوئید وجود ندارد و به عبارتی این بیماری قابل درمان نمی باشد.

زیرا این گروه از بیماران به شدت ترسو هستند و بیماریشان را جایی بروز می‌دهند که امکان آن فراهم باشد. اگر همسر کسی که مبتلاست، در برابر شک‌ها و حساسیت‌های او خود را نبازد و محکم بایستد، او نمی‌تواند به مسیر خود برود و بیماری در نطفه خفه می شود. زنان باید در مواجهه با مردان شکاک، قوی باشند و مصرانه بر روی پاکی و عفتشان بایستند. در این صورت فرد مبتلا جرئت ندارد به کار خود ادامه دهد و از بروز بیماری پیشگیری میشود.

چگونه رفتاری با بیماران پارانوئید داشته باشیم؟

اگر در دور و بری ها یا نزدیکان خود یک بیمار پارانویید دارید و با او در ارتباط هستید اطمینان کامل از بیماری فرد دارید، از آن جایی که همه ما اطلاعات کافی برای درمان اختلال پارانوئید را نداریم پس این توصیه ها را جدی بگیرید.

تلاش نکنید برای کمک درمان اختلال پارانوئید رفتار افراد مبتلا را تغییر دهید، این کار تقریبا نشدنی است. سعی کنید ارتباطتان با بیمار بیشتر کنید و به او نزدیک تر شوید تا از شما راضی باشد، ولی هرگز به سوءظن هایش توجه نداشته باشید و در این بحث ها اصلا خود را شرکت ندهید.

در راستای درمان اختلال پارانوئید هنگامی که بیمار سوءظن نسبت به همسرش پیداکرده، ممراقب باشید تا از همسر او حمایت نکنید، این کار باعث به وجود آمدن پیش فرض های جدید در او شده و ممکن است فکر کند شما با همسرش ارتباط دارید و به شما هم بد بین شود.

هرچه اختلال پارانویید شدیدتر باشد، احتمال انجام اعمال خشونت آمیز در این گونه افراد بیشتر است. در این مواقع حتما از پزشک کمک بخواهید و اصلا ریسک این را نکنید که  به تنهایی و بدون کمک روانشناس توانایی درمان ختلال پارانوئید را دارید. از آن ها انتظار روابط عاطفی نداشته باشید. برقراری این رابطه تقریبا غیرممکن است.

روانشناس ونک
بخوانید

بهتر است برای اینکه از لوس شدن یا طلبکار بار آمدن بیمار جلو گیری شود، گاهی که از او ناراحت هستیم، او را دچارمحرومیت کنیم.

برخی از افراد مشهوری پارانویا داشتند:

فروید، اختلال پارانویا را بیماری خاص روشنفکران و طبقه تحصیل کرده جامعه می داند. به عقیده فروید افراد معروف و مشهور به دلیل شهرتشان بیشتر مواقع دچار توهم توطئه هستند؛ به نظر او روشنفکران چون بلندپرواز هستند، گاهی دچار این توهم می شوند که موقعیتشان خیلی با مردم عادی فرق دارد، پس هر آن ممکن است تحت تعقیب یا توطئه یک نفر باشند. اگرچه این نظر فروید را نمی توان به طور عام به همه تعمیم داد ولی افراد مشهوری بوده اند که در طول زندگی شخصی و کاری خود از بیماری پارانویا رنج می بردند.

بسیاری از افراد مشهور هم به این بیماری مبتلا نبوده اند ولی تفکرات پارانویا گونه داشته اند. به عنوان مثال، استالین، رهبر و سیاستمدار شوروی در دوران حکومت خود همواره توهم این را داشت که دشمنان کثیری در کمین او هستند یا مثلا گالیله به اندازه ای جاه طلبی بیهوده و تکبر داشت که فکر می کرد همه به فکر سرقت آثار او هستند، طوری که یک بار کاپرا را آن چنان به سرقت از کتاب ها و اطلاعاتش متهم کرد که پای او را به دادگاه کشاند و یک مطلب تند و تیز هم علیه او نوشت.

نیچه یکی دیگر از افرادی است که به محض جدایی از معشوقه اش به همه زنان بدبین و دچار نوعی جنون شد؛ این موضوع در بسیاری از آثار او هم دیده می شود، اما توهم توبیخ و تحت تعقیب بودن در کافکا به اندازه ای بود که یک روز صبح وقتی از خواب برخاست احساس کرد که قرار است محاکمه شود و باید به دادگاه برود، در حالی که اصلا این گونه نبود؛ اما نقطه اوج این داستان جایی است که خود فروید هم که داستان ابتلای روشنفکران به پارانویا را مطرح می کند، خود نیز به این بیماری دچار است. او در حدی دچار توهم شده بود که در دوره ای از زندگی خود ادعا می کرد می تواند بشریت را زیر سلطه فکری خود دربیاورد.

ارنست همینگوی از نویسندگان معروف هم از پارانویا در امان نبود. او علاوه بر پارانویا از بیماری افسردگی هم رنج می برد، به همین دلیل تحمل زندگی با این اختلالات روحی را نداشت و یک روز تصمیم گرفت خودش را با یک تفنگ شکاری راحت کند. به این ترتیب می توان گفت که بیماری پارانویا اختصاص به قشر یا گروه خاصی از مردم ندارد و هرکسی ممکن است دچار این بیماری شود اگرچه وجود یکسری شرایط، زمینه ابتلا به این بیماری را فراهم می کند ولی می توان گفت هیچ کس از فکر و رفتارهای پارانویاگونه در امان نیست.

 

سایرمطالب: درمان اختلال شخصیت خودشیفته

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضویت در خبرنامه

برای دریافت خبرنامه ایمیل خود را وارد کنید